Voion | Arbeidsmarkt & opleidingsfonds voortgezet onderwijs

Er wordt gezocht op *

Nieuws

Zij-instroomdiscussie met minister - ontregel, faciliteer, stimuleer en versnel

maandag 10 juli 2017 | Arbeidsmarkt & mobiliteit

Hoe werf je (de juiste) zij-instromers? Hoe leren ze het vak op een goede manier? En minstens zo belangrijk: hoe behoud je ze? Verslag van een geanimeerde discussie* met deelnemers uit het veld en minister Jet Bussemaker. ‘We denken vanuit mensen, niet vanuit vacatures.’

Ze wil het gesprek zo concreet mogelijk laten zijn. Veelvuldig zegt ze: ‘Ja, oké, maar hoe dóe je dat dan?’ Zij-instromers werven die passen en blijven, bijvoorbeeld. De leider van een integraal KindCentrum (IKC), waar veel zij-instromers werken, geeft het voorbeeld van die vader die opvallend leuk en vanzelfsprekend omging met de kinderen op het schoolplein. De schoolleiding besloot eens een gesprek met hem aan te knopen en nu is diezelfde man een gewaardeerde IKC-medewerker. Hij bleek weer een kennis te hebben met wie het ook klikte. Het IKC onderhoudt ook goede contacten met het gemeentebestuur. Zo kwam het dat de wethouder op een dag belde met: ‘Ik heb hier iemand, misschien iets voor jullie’. En zo geschiedde.

Fonkel in de ogen
Succesvol werven is een uitdaging. Vacatures plaatsen levert, nu de economie weer draait, de arbeidsmarkt krap wordt en de concurrentie groot is, weinig op. Persoonlijke contacten en een persoonlijke aanpak werken beter. De IKC-leider: ‘We kijken vooral naar iemands persoonskenmerken. Passen we bij elkaar? Krijgt hij of zij tijdens ons gesprek die fonkel in de ogen? Wij hebben nooit vacatureproblemen.’ Oriëntatiefase Bijeenkomsten waarmee je je als school presenteert, zijn ook kansrijk. Je moet wel weten wat je zij-instromers te bieden hebt, vooral als het gaat om begeleiding. Op basis van die visie kunnen eerdere zij-instromers en leidinggevenden een goed verhaal vertellen. Zijn mensen geïnteresseerd, laat hen dan meerdere dagen meelopen op de school. Of zelfs een langere oriëntatiefase. Vaak is hun verwachtingspatroon nog onduidelijk. Op deze manier kunnen ze zich goed oriënteren. En ook: verzorg indicatieve gesprekken waarin (externe) opleiders en (interne) begeleiders betrokken zijn.

Neem het team mee
Dan de fase waarin de potentiële zij-instromer daadwerkelijk de stap waagt. Daarin kan nog veel worden verbeterd, constateren de gespreksdeelnemers unaniem. ‘Onderschat de vaksecties niet’, zegt iemand onder instemmend geknik. ‘Als je als zij-instromer het vak nog niet beheerst, je je weg nog moet vinden in de school, en niettemin voor een hoger salaris zo voor de klas wordt gezet, dan wordt dat niet altijd gewaardeerd door de collega’s.’ Hier ligt een belangrijke taak voor de schoolleider. Die moet zorgen dat er echt begeleiding op maat plaatsvindt. En ook heel belangrijk: hij/zij moet zorgen dat het team goed wordt meegenomen in de zij-instroomtrajecten. Collega’s zijn juist essentieel om de zij-instromer te helpen een plek te vinden en van toegevoegde waarde te zijn.

Regionale agenda
Het is nog steeds zo dat opleidingen en praktijk niet op elkaar aansluiten. Een stap vooruit kan zijn dat opleidingen en scholen op regionaal niveau een gezamenlijke agenda opstellen. ‘Stem daarin met elkaar af hoe je zij-instromers het beste begeleidt en hoe je daarbij zoveel mogelijk maatwerk en flexibiliteit betracht.’

Te snel in het diepe
Een breed gedeeld beeld is dat zij-instromers te snel in het diepe worden gegooid. Iemand merkt op: ‘Op dag 2 is iedereen vergeten dat je zij-instromer bent en begeleiding nodig hebt, Dan moet je gewoon volle bak meedraaien. OCW moet dat simpelweg verbieden. Je kunt die verantwoordelijkheid niemand aandoen. Je bombardeert iemand zonder rijbewijs ook niet tot buschauffeur met: ga maar rijden.’ Samen optrekken Om isolement, frustratie en uitval te voorkomen, is het goed als zij-instromers meer met elkaar optrekken, bijvoorbeeld door tegelijk op een school beginnen. Je kunt elkaar dan feedback geven en beter je positie binnen de school bepalen. Communities of pools waarin je ervaringen uitwisselt, dienen hetzelfde doel. ‘Wij zorgen standaard dat er minimaal twee zij-instromers aan een school worden verbonden. Dat leidt tot aanzienlijk minder uitval’, zegt een HR-manager.

De balans
Na 2,5 uur maakt de minister de balans op. Ze is, zegt ze, zeer blij met de openhartige discussie en de wil tot meer samenwerking, en neemt de volgende punten mee uit de bijeenkomst: -
  • Ontregelen: kijken wat we kunnen ontregelen, bijvoorbeeld als het gaat om instroomvereisten met betrekking tot eerdere / verwante opleidingen.
  • Faciliteren: kijken hoe we het proces verder kunnen faciliteren, bijvoorbeeld met een handreiking met daarin best practices.
  • Stimuleren: kijken hoe we zij-instroom ook financieel kunnen bevorderen.
  • Versnellen: kijken waar we kunnen versnellen, bijvoorbeeld door een regionale aanpak. Denk aan het Techniek- en Zorgpact.

* Minister Bussemaker voerde op dinsdag 27 juni 2017 met schoolleiders, zij-instromers, HR-managers, onderzoekers, bestuurders, opleiders, leerkrachten en begeleiders, in Utrecht een gesprek over de mogelijkheden om zij-instroomtrajecten te verbeteren. Het ging om een besloten discussie met als opzet om vrijuit te praten. Daarom zijn in deze impressie sprekers niet herkenbaar opgevoerd.

Bron: leraar.nl