Voion | Arbeidsmarkt & opleidingsfonds voortgezet onderwijs

Er wordt gezocht op *

Publicaties

De kwaliteit van schoolleiders in het basisonderwijs, speciaal onderwijs en voortgezet onderwijs

zaterdag 1 maart 2014 | Loopbaan & professionalisering

Betreft: onderzoek naar de kwaliteit van schoolleiders in het basisonderwijs, speciaal - en voortgezet onderwijs.
Uitgevoerd door: Inspectie van het Onderwijs
Datum publicatie: maart 2014

De Onderwijsinspectie deed onderzoek onder 298 schoolleiders en bij 269 schoolbesturen in het primair, voortgezet en speciaal onderwijs. Doel was kennis te verwerven over de kwaliteit en effectiviteit van schoolleiders. Daarnaast wilde de inspectie een beter beeld krijgen van de rol van besturen bij het bewaken en bevorderen van de kwaliteit van schoolleiders.

Het onderzoek laat zien dat schoolleiders over het algemeen naar behoren functioneren. Toch kunnen veel schoolleiders zich nog verder verbeteren en dat loont: het onderwijs in de school wordt er beter van. 

Rol besturen belangrijk
In het basisonderwijs en voortgezet onderwijs blijkt een verband tussen de kwaliteit van de schoolleiders en de kwaliteit van de lessen. Verbetering van de kwaliteit van schoolleiders werkt dus positief door in de klas. De inspecteurs keken ook naar besturen in het onderwijs. Sterke en zwakke punten van besturen lijken veel op die van schoolleiders. Bij de besturen zijn dus ook vergelijkbare verbeteringen mogelijk en wenselijk. Naarmate besturen de kwaliteit van schoolleiders beter bewaken, functioneren schoolleiders beter.

Sterke en minder sterke competenties
De inspectie keek of schoolleiders beschikken over competenties die door de beroepsgroep zélf gezien worden als de noodzakelijke basiscompetenties. Deze zijn ontwikkeld door de Nederlandse Schoolleiders Academie (NSA). In het voortgezet onderwijs zijn bekendheid met en inzetten van wet- en regelgeving sterke punten van schoolleiders. Minder goed zijn ze in het reflecteren op het eigen handelen, zorgen voor een professionele cultuur en het vertalen van verwachtingen van belanghebbenden.

In alle sectoren hebben schoolleiders voldoende draagvlak binnen hun teams. Moeite hebben ze met het anticiperen op risico’s en dilemma’s, het oplossen van complexe problemen en het gebruiken van interne of externe gegevens bij het verbeteren van de school. Waarschijnlijk is dit mede een verklaring voor het feit dat kwaliteitszorg en opbrengstgericht werken op veel scholen nog moeizaam van de grond komen. Er is geen samenhang tussen de kwaliteit van schoolleiders en de omvang van besturen of de ligging in de stad of op het platteland. Ook de samenstelling van de schoolbevolking en de denominatie van de school maken geen verschil, evenmin de vooropleiding van de schoolleider. Sekse maakt echter wel iets uit: in het basisonderwijs scoren vrouwelijke schoolleiders vaker bovengemiddeld.

Vernieuwing in het inspectietoezicht
De inspectie zal de resultaten uit dit onderzoek gebruiken bij de vernieuwing van haar toezicht en zal daarover in gesprek gaan met het onderwijsveld. Tegelijk verwacht de inspectie van besturen, schoolleiders en de betrokken organisaties, dat ze de onderzoeksresultaten zullen gebruiken om kritisch naar zichzelf te kijken. Het inspectierapport biedt voldoende aanknopingspunten om verdere verbetering van de kwaliteit van schoolleiders te stimuleren.

Gerelateerde onderwerpen