Voion | Arbeidsmarkt & opleidingsfonds voortgezet onderwijs

Er wordt gezocht op *

Publicaties

Het opleidingenstelsel van de lerarenopleidingen VO: opinies, verwachtingen en imago

dinsdag 20 december 2011 | Arbeidsmarkt & mobiliteit | Loopbaan & professionalisering

Betreft: onderzoek naar het imago van het opleidingenstelsel vo, de nieuwe routes daarin en het leraarsberoep. Daarnaast wordt achterhaald in hoeverre de veranderingen in het opleidingenstelsel vo en de nieuwe opleidingsroutes daarin volgens betrokken partijen bijdragen aan het verminderen van de kwantitatieve en kwalitatieve tekorten in het vo.
In opdracht van: CAO tafel VO
Uitgevoerd door CAOP
Datum rapport: november 2011

Ruim drie procent van de leerlingen in de laatste klassen van havo en vwo kiest voor een tweedegraads lerarenopleiding. Ongeveer dertig procent heeft overwogen dat te doen. Ruim zeven procent wil mogelijk na de universiteit een eerstegraads lerarenopleiding volgen. Meer leerlingen en studenten zijn met gerichte activiteiten warm te maken voor het leraarsvak. Dat is vooral nodig voor de zogenaamde risicovakken waarvoor een lerarentekort is. Dat zijn enkele resultaten van het onderzoek ‘Het opleidingenstelsel van de lerarenopleidingen vo: opinies, verwachtingen en imago.’ Op verzoek van de sociale partners van het voorgezet onderwijs heeft CAOP Research dat onderzoek uitgevoerd. Gekeken is of de instroom aan diverse opleidingsroutes voor het voortgezet onderwijs valt te versterken. Ook is onderzocht of de instroom bijdraagt aan het oplossen van kwalitatieve en kwantitatieve lerarentekorten.  

Aanbevelingen
Het onderzoek bevat diverse aanbevelingen voor lerarenopleidingen en scholen om meer studenten en leraren aan te trekken. Een aanbeveling is om de diverse opleidingsroutes in een overzicht te zetten met daarbij gegevens over vooropleidingseisen, inhoud, studieduur en loopbaanmogelijkheden. Zowel scholen als leerlingen en studenten hebben onvoldoende zicht hierop. Actievere en betere voorlichting door decanen van scholen en door de lerarenopleidingen helpt ook om meer studenten te interesseren voor het leraarsvak. Een deel van de scholen wil graag dat de opleidingsroutes beter aansluiten op de praktijk en dat geldt zeker voor die voor zij-instromers. De opleidingen zelf vinden dat zij-instromers meer ruimte moeten krijgen om werk en opleiding met elkaar te combineren. Voor het verkrijgen van een positiever imago van het leraarsberoep wordt onder meer geadviseerd om het beeld van werken in het onderwijs bij te stellen. Ook luidt een aanbeveling om arbeidsvoorwaarden (salaris, carrièreperspectief en promotiekansen) en arbeidsomstandigheden (werkplek, huisvesting, taakbelasting) te verbeteren. Daarnaast kunnen scholen leraren meer aanspreken op hun kwaliteiten en eigen verantwoordelijkheid en de ruimte voor deskundigheidsbevordering beter laten benutten.

Om het imago van de opleiding te verbeteren, wordt aangeraden om strenger te selecteren aan de poort en verhoogde toelatingseisen te stellen. Verder zijn in het rapport aanbevelingen te vinden over het opzetten van een landelijk assesmentbureau, het zwaarder maken van de studie, betere afstemming met scholen en het aanbrengen van meer maatwerk in de opleiding. De lerarenopleidingen vinden het belangrijk om de alternatieve opleidingsroutes met het oog op het lerarentekort te behouden. Zij hebben als aandachtspunten het bewaken van de kwaliteit en meer inzicht verwerven in kosten en baten. Het eindniveau van alle studenten zou bijvoorbeeld hetzelfde moeten zijn ongeacht de opleidingsroutes. De beperkte studieduur is niet goed voor het imago.