Voion | Arbeidsmarkt & opleidingsfonds voortgezet onderwijs

Er wordt gezocht op *

Publicaties

Ruimte voor professionalisering leraar niet altijd benut

woensdag 30 oktober 2013 | Loopbaan & professionalisering

In opdracht van: Ministerie van OCW
Uitgevoerd door: Inspectie van het Onderwijs
Datum publicatie: juli 2013

De ruimte voor leraren om te professionaliseren wordt lang niet door iedereen benut, zo ook in de sector voortgezet onderwijs. Dit geldt nog het meest voor de leraren die het hardst aan hun kwaliteit moeten werken. Het leren van leraren heeft over het algemeen te weinig focus en is te weinig gericht op concrete doelen om het eigen onderwijs te verbeteren. Leraren ervaren wel voldoende ruimte om zelf initiatief te nemen voor hun eigen professionalisering, al vormen de werkdruk en het vrijmaken van tijd in de organisatie regelmatig een belemmering. Dat zijn de belangrijkste uitkomsten van het onderzoek ‘Professionalisering als gerichte opgave, verkennend onderzoek naar het leren van leraren’ van de Inspectie van het Onderwijs.

Uit het rapport blijkt het volgende specifiek voor het voortgezet onderwijs:
  • De scholen voor voortgezet onderwijs hebben niet altijd systematisch zicht op de kwaliteit van de leraren. Weliswaar komen de oordelen van de directies over de kwaliteit van de lessen goeddeels overeen met die van inspecteurs, maar vanwege het ontbreken van systematische lesobservaties op veel scholen is goed zicht op de kwaliteit van de individuele leraar lang niet altijd mogelijk. Een derde van de scholen beschikt niet over actuele bekwaamheidsdossiers voor alle leraren. De inspecteurs oordelen voorts dat lang niet alle leraren zelf een ‘reëel’ beeld hebben van hun sterke en zwakke punten.
  • De aansturing van professionalisering verloopt lang niet op alle scholen in het vo even planmatig. Op slechts de helft van de school zijn duidelijke normen vastgelegd voor het handelen van leraren en is afgesproken waar een goede les aan moet voldoen. Iets meer dan de helft van de scholen beschikt over meerjarig professionaliseringsbeleid. Wel bieden verreweg de meeste scholen voldoende tijd en scholingsbudget voor professionalisering leraren. Professionaliseringsactiviteiten komen vaak voort uit de ambitie van individuele leraren om zich te ontwikkelen. Op minder dan de helft van de scholen heeft de directie doorslaggevende invloed op professionaliseringsactiviteiten van leraren. Op slechts ongeveer de helft van de scholen worden de professionaliseringsactiviteiten geëvalueerd. Leraren hoeven zich lang niet altijd te verantwoorden over hun professionaliseringactiviteiten.
  • De individuele leraar heeft een belangrijke stem in zijn eigen professionalisering. Op de meeste scholen krijgen de leraren, binnen de ambities van de school, veel ruimte om zich naar behoeven te bekwamen. Ook kunnen zij het onderwijsproces - rekening houdend met kerndoelen en exameneisen - voor een belangrijk deel zelf ontwerpen.
  • De meerderheid van de leraren benut de geboden scholingsruimte. Professionalisering van leraren is niet altijd gericht op het verbeteren van bekwaamheden en competenties die nodig zijn voor het realiseren van de visie en ambities van de school. Een deel van de leraren schoolt zich helemaal niet.

Gerelateerde onderwerpen