Voion | Arbeidsmarkt & opleidingsfonds voortgezet onderwijs

Er wordt gezocht op *

Inspiratie

Vierslagleren in het voortgezet onderwijs

zaterdag 9 april 2016 | Arbeidsmarkt & mobiliteit | Algemeen Voion

Artikel gepubliceerd in Schooljournaal, april 2016

Janine Rongen (30) en Daniëlle Steeghs (28) hebben na een lange werkdag op school en vóór een lange avond thuis studeren even de tijd om hun ervaringen als duo in het project Vierslagleren te delen. Rongen werkt nu negen jaar op het Raayland College in Venray als tweedegraads wiskundedocent. Vorig schooljaar is ze in Utrecht gestart met een studie om haar eerstegraads bevoegdheid te halen. ‘Ik had eerst de brugklassen, en sta nu in vijf havo les te geven. Samen naar het eindexamen werken, dat is echt heel leuk.’ Haar collega Steeghs startte vorig jaar met de deeltijd lerarenopleiding wiskunde op de HAN in Nijmegen, om haar tweedegraads bevoegdheid te halen. Steeghs: ‘Na de pabo ben ik hier op school in een tijdelijke functie gerold, als wiskundedocent op het vmbo, maar ik had nog geen bevoegdheid. Ik kreeg de toezegging dat ik een vaste aanstelling zou krijgen als ik de lerarenopleiding zou gaan doen. Daar hoefde ik niet lang over na te denken, ik ben daar al snel aan begonnen.’  

Extra faciliteiten 
Het tekort aan bevoegde docenten in het voortgezet onderwijs groeit, ondanks de terugloop van leerlingenaantallen. Dat zal de komende jaren alleen nog maar toenemen door de uitstroom van oudere docenten. Scholen krijgen vacatures maar moeilijk opgevuld, niet alleen bij de bètavakken, maar ook bij Nederlands, Engels, Duits, Frans, Nederlands, klassieke talen en een aantal praktijkvakken in het vmbo. De regeling Vierslagleren speelt daarop in: ervaren docenten krijgen twee jaar lang zes uur per week extra studieverlof om een eerste- of tweedegraads bevoegdheid te halen in een tekortvak. Daardoor ontstaat ruimte om startende leraren aan te nemen die ook een (extra) bevoegdheid halen in een tekortvak. De school krijgt daarvoor financiële ondersteuning.  De docenten worden in tweetallen aan elkaar gekoppeld. Voordeel voor de docenten is dat ze, naast de faciliteiten die de lerarenbeurs al biedt, extra studietijd krijgen én uitzicht op een vaste of interessantere baan. Wat echter óók als voordeel bedoeld was, het idee van samenwerken, overleggen, elkaar als duo supporten en coachen, lijkt in het voortgezet onderwijs niet goed te werken.  

Coachen
Rongen en Steeghs vormen een koppel in dit project, maar in de praktijk merken ze daar niet veel van. Steeghs: ‘Ik geef net als Janine wiskundeles, maar ik werk op het vmbo, in een ander gebouw en een ander team, dus we zien elkaar niet vaak. Binnen mijn eigen team hebben we veel overleg en ik heb een vaste begeleider. Dat werkt wél heel goed en ik leer er veel van.’ Rongen sluit zich daarbij aan. ‘Ja, natuurlijk praten we met elkaar over de studie en hoe het gaat, maar ook ik heb hier mijn eigen team en een begeleider. Voor inhoudelijk overleg over de studie heb ik een buddy op school.’ Volgens Colette van den Heuvel, projectleider Investeren in Ontwikkeling van Onderwijs bij de stichting Limburgs Voortgezet Onderwijs LVO, geeft dit voorbeeld precies aan dat samenwerken in duo’s niet werkt in het vo. Dat is dan ook haar belangrijkste kritiek op het Vierslagleren. ‘We hebben zelfs duo’s die niet op dezelfde locatie werken, en die elk in een ander vak lesgeven, dan is het nóg lastiger. Op een basisschool werkt het beter, omdat je met een kleinere, overzichtelijke organisatie te maken hebt. Tot nu toe blijft het dus nog pionieren. Ik pleit ervoor meer te focussen op andere vormen van coaching en ondersteuning.’  

Versoepeld
Cor van Dam van Voion, de organisatie die het Vierslagleren coördineert, geeft toe dat samenwerken in duo’s in het voortgezet onderwijs niet optimaal werkt. ‘In het primair onderwijs is dat een veel natuurlijker proces. We hebben een enquête gehouden onder de deelnemers van vorig jaar en gezien dat het in het vo anders werkt. Daarom hebben we de aanmeldingscriteria behoorlijk versoepeld. Wat nu voorop staat is dat de startende docent goed begeleid wordt, of dat nu is door de docent aan wie hij gekoppeld is, of door een andere, ervaren docent. Hij of zij hoeft ook niet per se in hetzelfde vak of op dezelfde locatie te werken.   

Extra studietijd
De stichting LVO, waar ook het Raayland College onder valt, is met eenentwintig scholen, drieduizend medewerkers en dertigduizend leerlingen een van de grootste schoolbesturen in Nederland. Van den Heuvel: ‘We zijn ons al langer op de toekomst aan het voorbereiden. Vanaf 2013 hebben we al 267 studerende medewerkers, bijna tien procent. Vorig jaar hebben we ons ook aangemeld voor het project Vierslagleren, maar de aanmeldingscriteria waren toen nog te strikt, waardoor we maar acht duo’s hebben kunnen vormen. Binnen het programma IOO hebben we al langer een soortgelijke regeling waarbij studerende docenten bovenop de faciliteiten van de Lerarenbeurs, nog extra uren studieverlof kregen. Die tijd en ruimte hebben docenten écht nodig, anders is het niet te doen en haken ze af. Het gaat immers niet om een cursus van een paar maanden, maar om een volledige studie, dat kost veel tijd en energie. Vierslagleren biedt ook extra studietijd, wat ik wél erg goed vind aan de regeling.’ Steeghs en Rongen sluiten zich daar helemaal bij aan. ‘Die extra tijd heb ik echt nodig, anders zou ik er niet aan begonnen zijn,’ zegt Steeghs. Ze heeft een tijdelijk?, fulltime contract, waarvan één dag studieverlof. Rongen heeft een vast contract van vier dagen, waarvan ook één dag studieverlof. ‘Ik heb ook nog een gezin met twee jonge kinderen, dus dat is ook hard werken,’ zegt ze lachend. ‘Vrijdag is mijn studiedag en voor de rest moet ik alles in de avonduren doen, als de kinderen in bed liggen. Ik ben dus echt blij met die extra dag studieverlof, anders was het niet vol te houden.’ 


Download het artikel Vierslagleren in het voortgezet onderwijs  
Tekst: Marian Vullers

Aanmelden van lerarenduo’s voor het schooljaar 2016-2017 kan tot 30 juni 2016.
Voor meer informatie zie www.voion.nl/vierslagleren  

Gerelateerde onderwerpen