Onderwijsarbeidsmarkt

Leraar in het voortgezet onderwijs: een uitdagende baan!

Leraar in het voortgezet onderwijs: een uitdagende baan!

Leraren (m/v/x) gezocht in het voortgezet onderwijs

Als leraar in het voortgezet onderwijs werk je in een uitdagende omgeving. Je bent verantwoordelijk voor verschillende klassen met leerlingen tussen de 12 en 18 jaar. De lessen stel je, in overleg met collega’s en met behulp van lesmateriaal, zelf samen. Daarvoor moet je op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen op jouw vakgebied en van nieuwe lesmethoden waarmee je jouw leerlingen inspireert. Hiermee kun je van grote waarde zijn voor de (persoonlijke) ontwikkeling van jouw leerlingen. Leraar is een veelzijdig beroep, waarin je veel van jezelf kwijt kunt!

Het voortgezet onderwijs kent vier onderwijssoorten:
  • Het praktijkonderwijs (pro): leidt rechtstreeks op voor een plek op de arbeidsmarkt;
  • Het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo): leidt leerlingen op voor het mbo of voor doorstroming naar het havo;
  • Het havo: als voorbereiding op het hbo of als doorstroming naar het vwo;
  • Het vwo (atheneum of gymnasium) is een voorbereiding op een studie aan een universiteit.

In de onderbouw van het havo en vwo volgen leerlingen alle vakken, daarna kiezen ze voor een bepaald profiel.

Lesbevoegd
Om les te kunnen geven in het voortgezet onderwijs heb je een lesbevoegdheid nodig. Leraren mogen alleen lesgeven in een vak als ze daarvoor zijn opgeleid aan de lerarenopleiding. Je kunt een tweedegraads óf eerstegraads bevoegdheid halen, die bepaalt of je mag lesgeven aan alleen de onderbouw, of ook aan de bovenbouw.

Zij-instroomtraject: leren en werken
Als je uit een andere baan overstapt naar het onderwijs, heb je meestal geen bevoegdheid om les te geven. Als zij-instromer kun je toch al direct in het onderwijs aan de slag. Zij-instromers moeten wel een vakgericht hbo- of wo-diploma hebben, en relevante werkervaring. Bovendien moet je de Nederlandse taal goed beheersen. Op basis van je diploma kan worden bepaald in welk schoolvak je les kunt geven. Na een geschiktheidsonderzoek volg je een passend scholingstraject. Je staat een aantal uur per week voor de klas en volgt daarnaast een opleiding. Voor scholen die zij-instromers aannemen is een speciale zij-instroomsubsidie beschikbaar voor de kosten voor studie en begeleiding. Je moet wel binnen twee jaar je bevoegdheid halen.

Werkgelegenheid
In het voortgezet onderwijs is al geruime tijd sprake van een lerarentekort. Het verwachte tekort is in 2026 bijna 2600 fte. In dat jaar is het verwachte percentage onvervulde werkgelegenheid hoger dan 5%. Met name bij de vakken Nederlands, Duits, Frans, informatica, natuurkunde, scheikunde, wiskunde en klassieke talenE. De werkgelegenheid in het voortgezet onderwijs verschilt sterk per vak. Ook zijn er regionale verschillen. Met name in de Randstad is er een grote vraag naar leraren in het voortgezet onderwijs. Door het lerarentekort hebben veel scholen moeite om bepaalde vacatures vervuld te krijgen, waardoor ze soms gedwongen worden om de klassen te vergroten of om onbevoegde leraren voor de klas te zetten. Dit komt de kwaliteit van het onderwijs vaak niet ten goede. Voor de continuïteit en kwaliteit van het voortgezet onderwijs is het cruciaal dat scholen blijvend kunnen beschikken over voldoende goede, bevoegde leraren.

Arbeidsvoorwaarden 
Voor leraren in het voortgezet onderwijs zijn er drie salarisschalen: LB, LC en LD. De letters duiden het niveau van de functie aan. Per 1 oktober 2021 bedraagt het salaris bij een volledige baan, afhankelijk van leeftijd en ervaring:

  • LB tussen € 2865 en € 4366
  • LC tussen € 2882 en € 5087
  • LD tussen € 2894 en € 5784

Elke schaal is onderverdeeld in 12 treden.

Meer informatie:
   

Wil je weten of het onderwijs echt iets voor je is. Hieronder vind je een aantal websites en brochures die je op weg kunnen helpen:

  • Informatiepakket: Aan de slag voor de klas
  • Regionale contactpunten onderwijs: Op de website aanpaklerarentekort vind je een overzicht van regionale informatiepunten
  • Ervaar als gastdocent hoe het is om voor de klas te staan. De website www.jet-netloket.nl is een online ontmoetingsplaats waar scholen van het voortgezet onderwijs en (technische) bedrijven elkaar makkelijk vinden om gastlessen en bedrijfsbezoeken te organiseren.
  • Een oriëntatiecursus zoals ‘Zin in lesgeven’ is zinvol als je je serieus wil oriënteren op werken in het voortgezet onderwijs.
  • App.hybridedocent.nl: Wil jij het docentschap combineren met jouw huidige baan, binnen of buiten het onderwijs? Vul dan deze tool in van het Expertiscentrum Hybride docent en krijg een beeld van hoe een hybride carrière er voor jou uit kan zien!
  • Als je overweegt om in het onderwijs te gaan werken, heb je waarschijnlijk veel vragen. Op het Onderwijsloket vind je veel antwoorden. Ook zijn er recent meerdere regionale onderwijsloketten geopend. Zij bieden regionale informatie en een regionaal aanspreekpunt. Op de site aanpaklerarentekort.nl wordt een overzicht bijgehouden van de regionale onderwijsloketten.
  • Trainees in onderwijs is een nieuw traineeship voor jonge, talentvolle academici. Met behulp van een traject op maat haal je binnen twee jaar een eerstegraads lesbevoegdheid, doe je waardevolle werkervaring op in de klas als docent én zet je zelf projecten op die voor de school waar je werkt nuttig kunnen zijn. Ben je geïnteresseerd? Houd dan de website www.traineesinonderwijs.nl in de gaten.
  • De website van de Rijksoverheid geeft informatie over hoe je leraar kunt worden en welke onderwijsbevoegdheid je voor een bepaald vak nodig hebt.
  • De website van de VO-raad en Voion geven informatie over het lerarentekort in het voortgezet onderwijs.

Bronnen: CAO-VO, Ministerie van OCW en Voion