Voion | Arbeidsmarkt & opleidingsfonds voortgezet onderwijs

Er wordt gezocht op *

Publicaties

IPTO: bevoegdheden en vakken in het vo

donderdag 17 januari 2019 | Arbeidsmarkt & mobiliteit | Loopbaan & professionalisering

Betreft: Rapport IPTO: bevoegdheden en vakken in het vo, peildatum 1 oktober 2017
In opdracht van: Ministerie OCW 
Uitgevoerd door: CentERdata 
Datum rapport: november 2018

Dit rapport heeft als kernthema het met IPTO gemeten percentage bevoegd gegeven lessen in het voortgezet onderwijs, met als peildatum 1 oktober 2017. IPTO staat daarbij voor de Integrale Personeelstelling Onderwijs die het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) jaarlijks laat uitvoeren. Het betreft een telling op alle scholen in het voortgezet onderwijs (vo), waarbij voor al het lesgevend personeel gegevens worden verzameld omtrent bevoegdheden en vakken. Onder het vo vallen ook het praktijkonderwijs (pro) en de internationale schakelklas (isk).

In deze samenvatting worden de belangrijkste bevindingen van dit onderzoek besproken voor het vo exclusief pro en isk. Daarbij wordt met betrekking tot de bevoegdheidssituatie onderscheid gemaakt naar bevoegd, benoembaar (de wettelijk geregelde uitzonderingen) en onbevoegd.

Bevoegdheid
Van de lesuren waarvoor een bevoegdheid kan worden vastgesteld vonden de onderzoekers dat 87,2% bevoegd gegeven wordt. Dit betreft vooral personen met het juiste diploma voor zowel het vak als de graadsector (eerste- of tweedegraads lesgebied) waarin men lesgeeft, maar het kan bijvoorbeeld ook een zogeheten teambevoegdheid betreffen.

Onderwijstype
Het vmbo kent het laagste aandeel bevoegd gegeven lesuren (83,2%) en het vwo het hoogste percentage (92,6%). Het percentage onbevoegd gegeven lessen is het hoogst op het vmbo (6,4%). Dit percentage ligt bij havo en vwo duidelijk lager met 2,8% resp. 2,1%. Op de havo is daarbij ten opzichte van het vwo sprake van relatief veel benoembaar gegeven lesuren (9,2% tegen 5,3%).

Ontwikkeling bevoegdheid
Ten opzichte van 2016 is het percentage onbevoegd gegeven lessen in 2017 met 0,5 procentpunt gedaald, het percentage benoembaar gegeven lessen met 0,2 procentpunt gestegen en het percentage bevoegd gegeven lessen met 0,4 procentpunt gestegen.

Vak
De top vier vakken met het hoogste percentage onbevoegd gegeven lesuren wordt gevormd door Maatschappijleer (8,5%), het combinatievak Natuurkunde/Scheikunde (8,3%), Techniek (7,7%) en Wiskunde (7,0%). Ook blijkt dat de (qua lesuren) grote vakken Engels en Nederlands een iets hoger dan gemiddeld percentage onbevoegd gegeven lesuren kennen.

Leeftijd
Met betrekking tot de relatie tussen bevoegd gegeven lessen en leeftijd is vermeldenswaardig dat in de leeftijdsgroep tot 35 jaar vaker dan gemiddeld onbevoegd wordt lesgegeven. Echter voor alle leeftijdsgroepen is het percentage onbevoegd gegeven lesuren van 2016 op 2017 afgenomen. Deze afname is daarbij groter voor jongeren dan voor ouderen.

Combinaties van bevoegd en onbevoegd les geven
93,7% van de leraren geeft uitsluitend bevoegd/benoembaar les. 3,9% van de leraren geeft uitsluitend onbevoegd les (dit komt vooral voor in de groep tot 35 jaar). Een combinatie van bevoegd/benoembaar en onbevoegd lesgeven door dezelfde leraar komt voor bij 2,4% van de personen.

Regio
Er is sprake van tamelijk grote regionale verschillen. Het hoogste percentage onbevoegd gegeven lessen op het vmbo doet zich voor in de stad Den Haag, gevolgd door de arbeidsmarktregio Groningen en vervolgens Midden-Holland.