Voion | Arbeidsmarkt & opleidingsfonds voortgezet onderwijs

Er wordt gezocht op *

Publicaties

Zelfsturende teams in het voortgezet onderwijs

vrijdag 8 december 2017 | Loopbaan & professionalisering

Betreft: een meervoudige casestudie naar het effect van zelfsturende teams op de dubbele sturingsuitdaging in het voortgezet onderwijs (thesis)
Door: Marjolein Bos
Datum: juni 2017

In dit onderzoek is de relatie tussen zelfsturende teams en dubbele sturingsuitdaging voor managers in het voortgezet onderwijs onderzocht. Daarbij lag de focus op de voorwaarden voor het werken met zelfsturende teams en de concrete activiteiten die in de zelfsturende teams plaatsvinden. In het empirisch onderzoek wordt duidelijk dat beide onderzochte scholen (Panatrijn in Nijmegen en Montessori College in Nijmegen-Groesbeek) in hun werk te maken krijgen met wicked problems: problemen die zowel complex als ambigu zijn. Ook de daarbij behorende dubbele sturingsuitdaging voor managers, het afstemmen van zowel expertise als belangen, wordt herkend.

De bevindingen van dit onderzoek zijn belangrijk, omdat het zinvolle inzichten oplevert voor de manager (leidinggevende) in het voortgezet onderwijs die in de praktijk te maken krijgt met de dubbele sturingsuitdaging. Bij de gebruikelijke hiërarchische sturingsvorm is de manager nauw betrokken bij het directe proces. Zoals Bannink et al. (2015) beschrijft, lukt het deze sturingsvorm niet om beide sturingsuitdagingen, het afstemmen van belangen én expertise, te behalen. In dit onderzoek wordt duidelijk dat het sturen door te werken met zelfsturende teams dit (tot op zekere hoogte) wel kan. Dit maakt dat de manager meer afstand kan nemen van het praktische proces, en zich daarmee meer kan focussen op de leidinggevende rol die hij heeft.

Dit onderzoek op de Pantarijn Nijmegen – locatie MHV en Montessori College Nijmegen – Groesbeek laat zien dat een zelfsturend team eerst goed moet functioneren om van invloed te (kunnen) zijn op de dimensies van de dubbele sturingsuitdaging. Immers, een zelfsturend team onderneemt pas concrete activiteiten, als er duidelijkheid is over de taak dat het team heeft en binnen welke kaders het team moet werken. Daarom moet het voor de zelfsturende teams duidelijk zijn wat het teamdoel is, welke beslissingsbevoegdheid/autonomie het heeft en dat teamleden onderling gelijkwaardig zijn aan elkaar. Als een zelfsturend team goed functioneert, dan zijn er vijf activiteiten/omstandigheden die de (dimensies van de) dubbele sturingsuitdaging positief (kunnen) beïnvloeden. De factoren ‘open communicatie’, ‘lerend leiderschap’, uitwisseling/delen’ en ‘het volgen van trainingen’ zorgden op het Montessori College Nijmegen – Groesbeek voor een positieve bijdrage aan het afstemmen van belangen. Dit komt doordat via ‘open communicatie’, ‘uitwisseling/delen’ en ‘het volgen van trainingen’ verschillende belangen rondom onderwerpen (eerder) aan het licht kwamen.