Arbeidsmarktcijfers van Gelderland-Noord

De spanningsindicator van het UWV geeft de verhouding weer tussen het aantal openstaande vacatures en het aantal werkzoekenden binnen een bepaald beroep of sector. Het is een maat voor de krapte op de arbeidsmarkt: hoe hoger de indicator, hoe moeilijker het voor werkgevers is om geschikt personeel te vinden. Een lage waarde duidt op een ruime arbeidsmarkt, waarin veel werkzoekenden beschikbaar zijn per vacature. De spanningsindicator helpt bij het inschatten van arbeidsmarktdynamiek en het formuleren van beleid voor onderwijs, werk en economie.

De spanningsindicator binnen de pedagogische beroepen – waar het onderwijs onder valt – kwam in 2025 uit op 3,6 (krap). In de figuur hieronder is de ontwikkeling weergegeven. Binnen de regio Gelderland-Noord liggen de twee spanningsindicatoren dicht bij het landelijk gemiddelde. We zien eenzelfde soort ontwikkeling over de afgelopen vijf jaar. De spanningsindicator van de pedagogische beroepen is in 2025 het laagst in arbeidsmarktregio Veluwe Stedendriehoek (3,0) en het hoogst in FoodValley (4,4). Hierdoor komt de spanningsindicator van FoodValley in de categorie ‘zeer krap’ en de indicator van Veluwe Stedendriehoek in ‘krap’.

Historisch
In de afgelopen vijf jaar is het aantal leerlingen landelijk gestegen met 1,9 procent. In die periode is met name in de grote steden en omliggende gebieden het aantal leerlingen gegroeid. In Gelderland-Noord zien we een stijging van 1,9 procent. Vooral in de regio FoodValley is het aantal leerlingen gestegen, namelijk met 2,8 procent.

Prognose
Verwacht wordt dat het aantal leerlingen in de komende vijf jaar met 3,1 procent zal dalen in Nederland. In een aantal regio’s groeit het aantal leerlingen naar verwachting komende jaren nog. In de meeste andere regio’s van Nederland zal het aantal leerlingen naar verwachting komende jaren afnemen. In Gelderland-Noord verwachten we een afname in het aantal leerlingen van 2,8 procent. Het aantal leerlingen zal naar verwachting alleen in de regio FoodValley dalen (5,9 procent), terwijl het in de regio Stedendriehoek en Noordwest-Veluwe zal stijgen (1,9 procent).

Historische ontwikkeling leraren en directeuren
Landelijk is het aantal leraren en directeuren in de periode 2021-2025 afgenomen met 2,6 procent. In de regio Gelderland-Noord nam het aantal iets sneller af dan de landelijke trend. Hier was namelijk een afname van 4 procent.

Prognose werkgelegenheid leraren en directeuren
De vraag naar leraren en directeuren, oftewel de werkgelegenheid, geeft aan hoeveel behoefte er is aan leraren en directeuren. Doordat het aantal leerlingen de komende jaren naar verwachting landelijk zal afnemen, wordt verwacht dat de landelijke werkgelegenheid eveneens afneemt. In Veluwe Stedendriehoek neemt de werkgelegenheid naar verwachting eveneens af. In 2030 ligt de werkgelegenheid hier op 2033 fte. In de FoodValley zal de werkgelegenheid daarentegen juist (licht) toenemen naar 1262 fte.

Prognose onvervulde werkgelegenheid leraren en directeuren
De onvervulde werkgelegenheid is de werkgelegenheid die resteert na instroom. Met andere woorden, dit is het aantal fte waarvan wordt verwacht dat deze niet kunnen worden ingevuld. Zonder beleidsingrijpen staat het voortgezet onderwijs in 2030 landelijk een tekort van 3360 fte aan leraren en directeuren te wachten. In de regio Gelderland-Noord wordt in totaal een tekort verwacht van 189 fte in 2030. Het tekort in Veluwe Stedendriehoek ligt naar verwachting dan op 100 fte en in de FoodValley op 89 fte.

Prognose relatieve onvervulde werkgelegenheid leraren en directeuren
De relatieve onvervulde werkgelegenheid is de onvervulde werkgelegenheid ten opzichte van de werkgelegenheid. Dit geeft een indicatie van de omvang van de tekortenproblematiek in de regio. Landelijk groeit het tekort aan leraren en directeuren. Ook in de regio Gelderland-Noord neemt het tekort de komende jaren toe. De grootste relatieve tekorten worden verwacht in de regio FoodValley. De verwachting is dat daar in 2030 7,1 procent van de werkgelegenheid niet vervuld kan worden. Landelijk ligt dit percentage op 5,6 procent.

Prognose onvervulde werkgelegenheid leraren per vak
In de regio Gelderland-Noord wordt in totaal een lerarentekort verwacht van 186 fte in 2030. Dit tekort concentreert zich rondom specifieke vakken. Landelijk worden de grootste tekorten verwacht in de taal- en bètavakken. In regio Gelderland-Noord worden de grootste tekorten verwacht in Nederlands, wiskunde, Frans, Duits en natuurkunde.

Landelijk wordt ongeveer 86 procent van de lessen gegeven door een bevoegde leraar. Vanwege het lerarentekort is er niet altijd een bevoegde leraar beschikbaar. Wanneer het niet mogelijk is om een bevoegde leraar voor de klas te zetten, kan het zijn dat er lessen worden gegeven door iemand zonder de juiste bevoegdheid. Als de persoon die voor de klas staat onbevoegd is, kan het zijn dat deze wel benoembaar is op grond van een uitzonderingspositie, bijvoorbeeld onderbevoegd, zij-instromer of omscholer die de opleiding nog niet heeft afgerond. Zowel in de FoodValley als in Veluwe Stedendriehoek wordt 86 procent van de lessen gegeven door een bevoegde leraar gegeven.

Personeel naar leeftijd
Ook de uitstroom van personeel is in grote mate van invloed op de vraag naar onderwijspersoneel. De leeftijdsopbouw van het personeel geeft een indicatie van de verwachte uitstroom naar pensioen. Landelijk is ongeveer 26 procent van het personeel jonger dan 35 jaar en 25,5 procent 55 jaar of ouder. In de regio Gelderland-Noord zijn er evenveel jongere onderwijsmedewerkers (25,4 procent) en gemiddeld iets meer oudere onderwijsmedewerkers (26 procent).

Personeel naar aanstellingsomvang
Het aandeel personeel met een contract kleiner dan 0,8 fte varieert in de verschillende arbeidsmarktregio’s tussen de 22 en 32 procent. In sommige regio’s werkt het personeel dus gemiddeld meer uren dan in andere regio’s. In de regio Gelderland-Noord werkt bijna 69 procent van het personeel voltijds, lager dan het landelijk gemiddelde van 72,2 procent.

Personeel naar functie
De samenstelling van het personeel is onderverdeeld in vier functiegroepen. Dit zegt iets over de manier waarop het onderwijs is georganiseerd. Het aandeel leraren varieert in de verschillende arbeidsmarktregio’s tussen de 64 en 75 procent en het aandeel onderwijsondersteunend personeel tussen de 22 en 33 procent. Het aandeel directieleden fluctueert tussen 1 en 6 procent. In de Stedendriehoek ligt het percentage leraren hoger en het percentage onderwijsondersteuners lager dan in De Vallei en Noordwest-Veluwe.

Gemeenten:

FoodValley
Barneveld, Ede, Renkum, Renswoude, Rhenen, Scherpenzeel, Veenendaal, Wageningen

Veluwe Stedendriehoek
Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Ermelo, Harderwijk, Heerde, Lochem, Olst-Wijhe, Putten, Voorst, Zeewolde, Zutphen

Onderwijsregio’s:

• Achterhoek Veluwezoom
• Food Valley
• Midden-Nederland Leert (vo/mbo)
• Onderwijsregio Arnhem en omstreken (vo)
• Onderwijsregio Zwolle en omgeving
• Twente, Achterhoek, Oost-Salland