Arbeidsmarktcijfers van Zuid-Holland-Zuid

De spanningsindicator van het UWV geeft de verhouding weer tussen het aantal openstaande vacatures en het aantal werkzoekenden binnen een bepaald beroep of sector. Het is een maat voor de krapte op de arbeidsmarkt: hoe hoger de indicator, hoe moeilijker het voor werkgevers is om geschikt personeel te vinden. Een lage waarde duidt op een ruime arbeidsmarkt, waarin veel werkzoekenden beschikbaar zijn per vacature. De spanningsindicator helpt bij het inschatten van arbeidsmarktdynamiek en het formuleren van beleid voor onderwijs, werk en economie.

De spanningsindicator binnen de pedagogische beroepen – waar het onderwijs onder valt – kwam in 2025 uit op 3,6 (krap). Binnen de regio Zuid-Holland Zuid is de spanningsindicator van de pedagogische beroepen vergelijkbaar met de landelijke. We zien eenzelfde soort ontwikkeling over de afgelopen vijf jaar. In 2022 zien we in de arbeidsmarktregio Drechtsteden een daling en in Gorinchem juist een stijging, maar in 2023 loopt de spanningsindicator weer gelijk op met de andere arbeidsmarktregio’s en de landelijke trend. De spanningsindicator van de pedagogische beroepen is in 2025 het laagst in arbeidsmarktregio Rijnmond (3,5) en het hoogst in Gorinchem (5,5). Rijnmond en Drechtsteden komen in 2025 uit op een krappe spanningsindicatie, Gorinchem komt als enige uit op zeer krap.

Historisch
In de afgelopen vijf jaar is het aantal leerlingen landelijk gestegen met 1,9 procent. In die periode is met name in de grote steden en omliggende gebieden het aantal leerlingen gegroeid. In Zuid-Holland Zuid is het aantal leerlingen gestegen met 2,4 procent. De sterkste stijging heeft plaatsgevonden in Rotterdam, namelijk 6,6 procent. In de regio Gorinchem is het aantal leerlingen juist gedaald (3,0 procent).

Prognose
Verwacht wordt dat het aantal leerlingen in de komende vijf jaar met 3,1 procent zal dalen in Nederland. In een aantal regio’s groeit het aantal leerlingen naar verwachting komende jaren nog. In de meeste andere regio’s van Nederland zal het aantal leerlingen naar verwachting komende jaren afnemen. Voor de regio Zuid-Holland Zuid verwachten we een daling van 1,1 procent. In Rijnmond exclusief Rotterdam en Gorinchem verwachten we dat het aantal leerlingen gaat stijgen met respectievelijk 1,8 en 0,8 procent, in Drechtsteden en Rotterdam wordt een daling verwacht van respectievelijk 4,8 en 3,3 procent.

Historische ontwikkeling leraren en directeuren
Landelijk is het aantal leraren en directeuren in de periode 2021-2025 afgenomen met 2,6 procent. In de regio Zuid-Holland Zuid nam het aantal leraren en directeuren gemiddeld af met 0,6 procent. Als we inzoomen, zien we dat in de regio Rijnmond een toename van 1,4 procent plaatsvindt en in Rotterdam juist een afname van 4,0 procent in de periode 2021-2025.

Prognose werkgelegenheid leraren en directeuren
De vraag naar leraren en directeuren, oftewel de werkgelegenheid, geeft aan hoeveel behoefte er is aan leraren en directeuren. Doordat het aantal leerlingen de komende jaren naar verwachting landelijk zal afnemen, wordt verwacht dat de landelijke werkgelegenheid eveneens afneemt. Ook in Zuid-Holland Zuid wordt verwacht dat de werkgelegenheid gaat afnemen. Waar de werkgelegenheid in Drechtsteden en Rotterdam naar verwachting blijft afnemen, zien we dat de werkgelegenheid stabiliseert in Rijnmond. In Gorinchem wordt verwacht dat de werkgelegenheid daalt tot 2027, waarna het weer zal stijgen. In de gehele regio Zuid-Holland Zuid wordt in 2030 een werkgelegenheid van 6499 fte verwacht.

Prognose onvervulde werkgelegenheid leraren en directeuren
De onvervulde werkgelegenheid is de werkgelegenheid die resteert na instroom. Met andere woorden, dit is het aantal fte waarvan wordt verwacht dat deze niet kunnen worden ingevuld. Zonder beleidsingrijpen staat het voortgezet onderwijs in 2030 landelijk een tekort van 3360 fte aan leraren en directeuren te wachten. In de regio Zuid-Holland Zuid wordt in totaal een tekort verwacht van 353 fte in 2030. Het grootste tekort wordt verwacht in regio’s Rijnmond (147 fte) en Rotterdam (135 fte) in 2030.

Prognose relatieve onvervulde werkgelegenheid leraren en directeuren
De relatieve onvervulde werkgelegenheid is de onvervulde werkgelegenheid ten opzichte van de werkgelegenheid. Dit geeft een indicatie van de omvang van de tekortenproblematiek in de regio. Landelijk groeit het tekort aan leraren en directeuren, en ook in de regio Zuid-Holland Zuid neemt het tekort de komende jaren toe. In regio Gorinchem stijgt de relatieve onvervulde werkgelegenheid het hardst, terwijl in Rotterdam het grootste relatieve tekort wordt verwacht. De verwachting is dat in Rotterdam en Gorinchem in 2030 respectievelijk 5,8 en 5,4 procent van de werkgelegenheid niet vervuld kan worden. Landelijk ligt dit percentage op 5,6 procent.

Prognose onvervulde werkgelegenheid leraren per vak
In de regio Zuid-Holland Zuid wordt in totaal een lerarentekort verwacht van 344 fte in 2030. Dit tekort concentreert zich rondom specifieke vakken. Landelijk worden de grootste tekorten verwacht in de taal- en bètavakken. In regio Zuid-Holland Zuid worden de grootste tekorten verwacht in Nederlands, wiskunde, Frans, Duits en natuurkunde.

Landelijk wordt ongeveer 86 procent van de lessen gegeven door een bevoegde leraar. Vanwege het lerarentekort is er niet altijd een bevoegde leraar beschikbaar. Wanneer het niet mogelijk is om een bevoegde leraar voor de klas te zetten, kan het zijn dat er lessen worden gegeven door iemand zonder de juiste bevoegdheid. Als de persoon die voor de klas staat onbevoegd is, kan het zijn dat deze wel benoembaar is op grond van een uitzonderingspositie, bijvoorbeeld onderbevoegd, zij-instromer of omscholer die de opleiding nog niet heeft afgerond. In Zuid-Holland-Zuid worden relatief weinig lessen gegeven door een bevoegde docent. Dit percentage ligt in Rotterdam bijvoorbeeld op 81,5 procent. Ook in de andere regio’s valt het percentage bevoegd gegeven lessen onder het landelijk gemiddelde (tussen de 82 en 84 procent).

Personeel naar leeftijd
Ook de uitstroom van personeel is in grote mate van invloed op de vraag naar onderwijspersoneel. De leeftijdsopbouw van het personeel geeft een indicatie van de verwachte uitstroom naar pensioen. Landelijk is ongeveer 26 procent van het personeel jonger dan 35 jaar en 25,5 procent 55 jaar of ouder. In Zuid-Holland Zuid werken relatief meer jongere (29 procent) en minder oudere onderwijsmedewerkers (24 procent).

Personeel naar aanstellingsomvang
Het aandeel personeel met een contract kleiner dan 0,8 fte varieert in de verschillende arbeidsmarktregio’s tussen de 22 en 32 procent. In sommige regio’s werkt het personeel dus gemiddeld meer uren dan in andere regio’s. In Zuid-Holland Zuid werkt ongeveer driekwart van het personeel voltijds, dat is bovengemiddeld.

Personeel naar functie
De samenstelling van het personeel is onderverdeeld in vier functiegroepen. Dit zegt iets over de manier waarop het onderwijs is georganiseerd. Het aandeel leraren varieert in de verschillende arbeidsmarktregio’s tussen de 64 en 75 procent en het aandeel onderwijsondersteunend personeel tussen de 22 en 33 procent. Het aandeel directieleden fluctueert tussen 1 en 6 procent. Vooral het aantal directieleden in Zuid-Holland Zuid ligt relatief hoog.

Gemeenten: 

Drechtsteden
Alblasserdam, Dordrecht, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido-Ambacht, Papendrecht, Sliedrecht, Zwijndrecht

Gorinchem
Gorinchem, Molenlanden, Vijfheerenlanden

Rijnmond
Albrandswaard, Barendrecht, Capelle aan den IJssel, Goeree-Overflakkee, Hoeksche Waard, Krimpen aan den IJssel, Maassluis, Nissewaard, Ridderkerk, Rotterdam (stad), Schiedam, Vlaardingen, Voorne aan Zee, Zuidplas

Onderwijsregio’s:

• Midden-Nederland Leert (vo/mbo)
• Onderwijsregio Rijnmond
• Onderwijsregio Rivierenland
• Rotterdam vo/mbo