Voion | Arbeidsmarkt & opleidingsfonds voortgezet onderwijs

Er wordt gezocht op *

Publicaties

IPTO: bevoegdheden en vakken in het vo

donderdag 2 januari 2020 | Arbeidsmarkt & mobiliteit | Loopbaan & professionalisering

Betreft: Jaarlijkse Integrale Personeelstelling Onderwijs (IPTO) waarbij voor al het lesgevend personeel in het vo gegevens worden verzameld omtrent vakken en bevoegdheden.
In opdracht van: Ministerie OCW 
Uitgevoerd door: CentERdata 
Datum rapport: december 2019  

Dit rapport heeft als kernthema’s de met IPTO gemeten aantallen gegeven lesuren naar vak en het percentage bevoegd gegeven lesuren in het voortgezet onderwijs per peildatum 1 oktober 2018. IPTO staat daarbij voor de Integrale Personeelstelling Onderwijs die het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) jaarlijks laat uitvoeren. Het betreft een telling op alle scholen in het voortgezet onderwijs (vo), waarbij voor al het lesgevend personeel gegevens worden verzameld omtrent vakken en bevoegdheden. Onder het vo vallen ook het praktijkonderwijs (pro) en de internationale schakelklas (isk). Voor het pro zijn alleen vakken en geen bevoegdheden opgevraagd.

In deze samenvatting worden de belangrijkste bevindingen van dit onderzoek besproken voor het vo exclusief pro en isk. We starten daarbij met een bespreking van het aantal lesuren naar vak en gaan vervolgens in op de bevoegdheidssituatie. Daarbij wordt met betrekking tot de bevoegdheidssituatie onderscheid gemaakt naar bevoegd, benoembaar (de wettelijk geregelde uitzonderingen) en onbevoegd.

Bevoegdheid
Van de lesuren waarvoor een bevoegdheid kan worden vastgesteld vonden de onderzoekers dat 87,6% bevoegd gegeven wordt. Dit betreft vooral personen met het juiste diploma voor zowel het vak als de graadsector (eerste- of tweedegraads lesgebied) waarin men lesgeeft, maar het kan bijvoorbeeld ook een zogeheten teambevoegdheid betreffen.

Onderwijstype
Het vmbo kent het laagste aandeel bevoegd gegeven lesuren (83,8%) en het vwo het hoogste percentage (92,6%). Het percentage onbevoegd gegeven lessen is het hoogst op het vmbo (6,2%). Dit percentage ligt bij havo en vwo duidelijk lager met 2,6% resp. 2,0%. Op de havo is daarbij ten opzichte van het vwo sprake van relatief veel benoembaar gegeven lesuren (9,4% tegen 5,5%).

Ontwikkeling onbevoegdheid
Ten opzichte van 2017 is het percentage onbevoegd gegeven lesuren in 2018 met 0,2 procentpunt gedaald. Ook het percentage benoembaar gegeven lesuren is in die periode licht gedaald (met 0,1 procentpunt). Het percentage bevoegd gegeven lesuren is met 0,4 procentpunt gestegen.

Vak
De top vier vakken met het hoogste percentage onbevoegd gegeven lesuren wordt gevormd door Techniek (8,8%), Maatschappijleer (8,1%), het combinatie vak Natuurkunde/Scheikunde (7,9%), en Wiskunde (6,0%). Voor de vakken Engels en Nederlands is dit 4,4% en ligt daarmee 0,3 procentpunt hoger dan het gemiddelde over alle vakken.

Leeftijd
Met betrekking tot de relatie tussen bevoegd gegeven lessen en leeftijd is vermeldenswaardig dat in de leeftijdsgroep tot 35 jaar vaker dan gemiddeld onbevoegd wordt lesgegeven. Voor de leeftijdsgroepen tot 45 jaar is het percentage onbevoegd gegeven lesuren van 2017 op 2018 afgenomen. Voor de leeftijdsgroepen daarboven is deze stabiel gebleven. De hoogste leeftijdsgroep kent daarmee nog steeds het laagste percentage onbevoegd gegeven lesuren.

Combinaties van bevoegd en onbevoegd les geven
94,0% van de leraren geeft uitsluitend bevoegd/benoembaar les. 3,8% van de leraren geeft uitsluitend onbevoegd les (dit komt vooral voor in de groep tot 35 jaar). Een combinatie van bevoegd/benoembaar en onbevoegd lesgeven door dezelfde leraar komt voor bij 2,2% van de personen.

Regio
Er is sprake van tamelijk grote regionale verschillen. Het hoogste percentage onbevoegd gegeven lessen op het vmbo doet zich voor in de stad Utrecht, gevolgd door de arbeidsmarktregio Amersfoort, Holland Rijnland en FoodValley.

Zie ook de Kamerbrief over de arbeidsmarkt voor leraren 2019.