Schoolleiders in ontwikkeling

Betreft: onderzoek naar de ervaringen, behoeften en belemmeringen rond professionalisering en de rol van de Schoolleidersbeurs-VO
Uitgevoerd door: Voion
Datum: februari 2026

Voion onderzocht de professionaliseringspraktijken, – behoeften en – belemmeringen van schoolleiders in het vo, aan de hand van enquêteonderzoek onder 187 schoolleiders. Het onderzoek geeft ook inzicht in de bekendheid en ervaringen met de Schoolleidersbeurs-VO.

Vormen van professionalisering
Schoolleiders nemen vooral deel aan netwerkbijeenkomsten en (online) cursussen (meer dan 50%), en ruim een derde volgt intervisie, coachingstrajecten of leergangen. Korte cursussen, workshops en individuele coachingstrajecten en mentoring worden door meer dan de helft gezien als de meest waardevolle vormen van professionalisering; masteropleidingen en netwerkbijeenkomsten en conferenties worden door iets minder dan de helft eveneens hoog gewaardeerd.

Motieven en belemmeringen voor verdere professionalisering
De belangrijkste motivatie om zich te ontwikkelen is persoonlijke ontwikkeling (circa 84%) en beter functioneren als schoolleider (bijna 75%). Ook leiderschapsverbetering, schoolontwikkeling en onderwijsinnovatie worden veel genoemd. De grootste obstakels zijn te veel werk/ andere prioriteiten (54%), gebrek aan tijd op het werk (51%), en beperkte tijd in het privéleven (bijna 40%). Ongeveer één op de vijf schoolleiders ervaart helemaal geen belemmeringen.

Eigen initiatief, rol schoolbestuur
In bijna 80% van de gevallen nemen schoolleiders zelf het initiatief voor hun professionalisering. Besturen spelen vooral een ondersteunende rol, met name in de financiering (ruim 70%). Schoolleiders geven daarnaast behoefte te hebben aan studieverlof, financiële steun en flexibele werktijden als belangrijke vormen van ondersteuning.

Interesse in een masteropleiding
Ruim een derde van de deelnemende schoolleiders heeft al een master afgerond, terwijl ongeveer een vijfde geen interesse heeft in een master, voornamelijk vanwege tijdgebrek of persoonlijke omstandigheden. Starters en teamleiders tonen de meeste interesse. De belangrijkste motivatie om een master te volgen is persoonlijke ontwikkeling (75%) en beter functioneren in de huidige rol (61%).

Bekendheid Schoolleidersbeurs-VO
Twee derde van de deelnemende schoolleiders kent de beurs, maar heeft deze niet aangevraagd. Belangrijkste redenen daarvoor zijn (nog) geen interesse in een masteropleiding, gebrek aan tijd of al een afgeronde master.
Ongeveer 11% heeft de beurs wel aangevraagd en gebruikt. Veel schoolleiders die een master overwegen (ruim 75%) zeggen waarschijnlijk of zeker gebruik te zullen maken van de beurs.

Voorwaarden Schoolleidersbeurs-VO
De meeste voorwaarden worden als passend ervaren, zoals het vereiste dienstverband en het geven van onderwijskundige én organisatorische leiding. De grootste kritiek geldt de beperking dat de beurs alleen voor volledige NVAO-geaccrediteerde masters geldt: circa 44% vindt dit (helemaal) niet passend.
Daarnaast vallen zzp’ers, interim-directeuren en bestuurders buiten de regeling, wat als knelpunt wordt ervaren.

Voorgestelde aanpassingen
De meest genoemde wens (circa 50%) is uitbreiding naar bredere vormen van professionalisering, zoals losse modules, kortere trajecten en deelcertificaten. Ook vragen schoolleiders om meer flexibiliteit in studieduur en verruiming van de doelgroep. Sommigen pleiten voor betere vervangingsmogelijkheden.