Arbeidsmarktcijfers van Drenthe en Overijssel

De spanningsindicator van het UWV geeft de verhouding weer tussen het aantal openstaande vacatures en het aantal werkzoekenden binnen een bepaald beroep of sector. Het is een maat voor de krapte op de arbeidsmarkt: hoe hoger de indicator, hoe moeilijker het voor werkgevers is om geschikt personeel te vinden. Een lage waarde duidt op een ruime arbeidsmarkt, waarin veel werkzoekenden beschikbaar zijn per vacature. De spanningsindicator helpt bij het inschatten van arbeidsmarktdynamiek en het formuleren van beleid voor onderwijs, werk en economie.

De spanningsindicator binnen de pedagogische beroepen – waar het onderwijs onder valt – kwam in 2025 uit op 3,6 (krap). In de figuur hieronder is de ontwikkeling weergegeven. Binnen de regio Drenthe en Overijssel is de spanningsindicator van de pedagogische beroepen lager dan landelijk, maar zien we eenzelfde soort ontwikkeling over de afgelopen vijf jaar. De spanningsindicator van de pedagogische beroepen is in 2025 het laagst in arbeidsmarktregio Drenthe (1,4), iets hoger in Regio Zwolle (1,7) en het hoogst in Twente (2,3). Drenthe heeft een gemiddelde spanningsindicatie, Regio Zwolle en Twente een krappe spanningsindicatie.

Historisch
In de afgelopen vijf jaar is het aantal leerlingen landelijk gestegen met 1,9 procent. In die periode is met name in de grote steden en omliggende gebieden het aantal leerlingen gegroeid. In Drenthe en Overijssel zien we dat het aantal leerlingen is gedaald met 1,6 procent. In de regio Zwolle is het aantal leerlingen 0,7 procent gestegen, terwijl het in Twente is gedaald met 4,0 procent.

Prognose
Verwacht wordt dat het aantal leerlingen in de komende vijf jaar met 3,1 procent zal dalen in Nederland. In een aantal regio’s groeit het aantal leerlingen naar verwachting komende jaren nog. In de meeste andere regio’s van Nederland zal het aantal leerlingen naar verwachting komende jaren afnemen. Ook in Drenthe/Overijssel verwachten we een daling van 5,6 procent. Vooral in de regio’s Drenthe en Twente zal het aantal leerlingen naar verwachting sterk dalen, met respectievelijk ongeveer 10 en 6,9 procent.

Historische ontwikkeling leraren en directeuren
Landelijk is het aantal leraren en directeuren in de periode 2021-2025 afgenomen met 2,6 procent. In de regio Drenthe-Overijssel is het totaal van leraren en directeuren afgenomen met 8,1 procent. In subregio Twente is het aantal leraren en directeuren het sterkst afgenomen met 14 procent. In Ijssel en Vecht was er een afname van 4,8 procent en in Zuid- en Midden-Drenthe een afname van 1,6 procent.

Prognose werkgelegenheid leraren en directeuren
De vraag naar leraren en directeuren, oftewel de werkgelegenheid, geeft aan hoeveel behoefte er is aan leraren en directeuren. Doordat het aantal leerlingen de komende jaren naar verwachting landelijk zal afnemen, wordt verwacht dat de landelijke werkgelegenheid eveneens afneemt. De verwachte daling in werkgelegenheid in Drenthe en Overijssel is groter dan de verwachte landelijke daling, vooral in Drenthe en Twente. De sterkste daling in werkgelegenheid over de periode 2026 – 2030 wordt verwacht in de regio Twente (8,5 procent): in 2030 zal de werkgelegenheid daar naar verwachting neerkomen op 1495 fte.

Prognose onvervulde werkgelegenheid leraren en directeuren
De onvervulde werkgelegenheid is de werkgelegenheid die resteert na instroom. Met andere woorden, dit is het aantal fte waarvan wordt verwacht dat deze niet kunnen worden ingevuld. Zonder beleidsingrijpen staat het voortgezet onderwijs in 2030 landelijk een tekort van 3360 fte aan leraren en directeuren te wachten. In de regio Drenthe en Overijssel wordt in totaal een tekort verwacht van 175 fte in 2030. Het grootste tekort wordt verwacht in Regio Zwolle, namelijk 84 fte in 2030.

Prognose relatieve onvervulde werkgelegenheid leraren en directeuren
De relatieve onvervulde werkgelegenheid is de onvervulde werkgelegenheid ten opzichte van de totale werkgelegenheid. Dit geeft een indicatie van de omvang van de tekortenproblematiek in de regio. Landelijk groeit het tekort aan leraren en directeuren, en ook in de regio Drenthe en Overijssel neemt het tekort de komende jaren gemiddeld toe. De grootste relatieve tekorten worden verwacht in Twente en Drenthe. De verwachting is dat daar in 2030 respectievelijk 4,1 en 4 procent van de werkgelegenheid niet vervuld kan worden. Landelijk ligt dit percentage op 5,6 procent.

Prognose onvervulde werkgelegenheid leraren per vak
In de regio Drenthe en Overijssel wordt in totaal een lerarentekort verwacht van 167 fte in 2030. Dit tekort concentreert zich rondom specifieke vakken. Landelijk worden de grootste tekorten verwacht in de taal- en bètavakken. In regio Drenthe en Overijssel worden de grootste tekorten verwacht in wiskunde, Nederlands, Duits, natuurkunde en Frans.

Landelijk wordt ongeveer 86 procent van de lessen gegeven door een bevoegde leraar. Vanwege het lerarentekort is er niet altijd een bevoegde leraar beschikbaar. Wanneer het niet mogelijk is om een bevoegde leraar voor de klas te zetten, kan het zijn dat er lessen worden gegeven door iemand zonder de juiste bevoegdheid. Als de persoon die voor de klas staat onbevoegd is, kan het zijn dat deze wel benoembaar is op grond van een uitzonderingspositie, bijvoorbeeld onderbevoegd, zij-instromer of omscholer die de opleiding nog niet heeft afgerond. De regio Drenthe en Overijssel volgt de landelijke trend. In Twente wordt 87,5 procent van de lessen gegeven door een bevoegde leraar, in Regio Zwolle 89 procent, en in Drenthe 87 procent.

Personeel naar leeftijd
Ook de uitstroom van personeel is in grote mate van invloed op de vraag naar onderwijspersoneel. De leeftijdsopbouw van het personeel geeft een indicatie van de verwachte uitstroom naar pensioen. Landelijk is ongeveer 26 procent van het personeel jonger dan 35 jaar en 25,5 procent 55 jaar of ouder. In de regio Drenthe-Overijssel werkt gemiddeld een kleiner aantal jongere (ongeveer 24 procent) onderwijsmedewerkers. 25 procent is 55 jaar of ouder.

Personeel naar aanstellingsomvang
Het aandeel personeel met een contract kleiner dan 0,8 fte varieert in de verschillende arbeidsmarktregio’s tussen de 22 en 32 procent. In sommige regio’s werkt het personeel dus gemiddeld iets meer uren dan in andere regio’s. In de regio Drenthe en Overijssel werkt bijna 72 procent voltijds. Dit is even hoog als het landelijk gemiddelde.

Personeel naar functie
De samenstelling van het personeel is onderverdeeld in vier functiegroepen. Dit zegt iets over de manier waarop het onderwijs is georganiseerd. Het aandeel leraren varieert in de verschillende arbeidsmarktregio’s tussen de 64 en 75 procent en het aandeel onderwijsondersteunend personeel tussen de 22 en 33 procent. Het aandeel directieleden fluctueert tussen 1 en 6 procent. In Zuid- en Midden-Drenthe ligt het percentage leraren hoger en het percentage onderwijsondersteuners lager dan in IJssel en Vecht en Twente.

Gemeenten:

Drenthe
Borger-Odoorn, Coevorden, De Wolden, Emmen, Hoogeveen, Midden-Drenthe

Regio Zwolle
Dalfsen, Elburg, Hardenberg, Hattem, Kampen, Meppel, Nunspeet, Oldebroek, Olst-Wijhe, Ommen, Raalte, Staphorst, Steenwijkerland, Westerveld, Zwartewaterland, Zwolle

Twente
Almelo, Borne, Dinkelland, Enschede, Haaksbergen, Hellendoorn, Hengelo, Hof van Twente, Losser, Oldenzaal, Rijssen-Holten, Tubbergen, Twenterand, Wierden

Onderwijsregio’s:

• Noorderwijzer
• Onderwijsregio Zwolle en omgeving
• Twente, Achterhoek, Oost-Salland