Arbeidsmarktcijfers van Utrecht (stad)

De spanningsindicator van het UWV geeft de verhouding weer tussen het aantal openstaande vacatures en het aantal werkzoekenden binnen een bepaald beroep of sector. Het is een maat voor de krapte op de arbeidsmarkt: hoe hoger de indicator, hoe moeilijker het voor werkgevers is om geschikt personeel te vinden. Een lage waarde duidt op een ruime arbeidsmarkt, waarin veel werkzoekenden beschikbaar zijn per vacature. De spanningsindicator helpt bij het inschatten van arbeidsmarktdynamiek en het formuleren van beleid voor onderwijs, werk en economie.

De spanningsindicator binnen de pedagogische beroepen – waar het onderwijs onder valt – kwam in 2025 uit op 3,6 (krap). In de figuur hieronder is de ontwikkeling weergegeven. Omdat de spanningsindicator niet beschikbaar is op stadsniveau, gebruiken we hier de spanningsindicator van de pedagogische beroepen van de arbeidsmarktregio Utrecht-Midden, waarbinnen de stad Utrecht ligt. Binnen Utrecht-Midden is de spanningsindicator van de pedagogische beroepen hoger dan landelijk, maar zien we eenzelfde soort ontwikkeling over de afgelopen vijf jaar. In 2025 is de spanningsindicator van de pedagogische beroepen in Utrecht-Midden 7,3 en komt daarmee uit op een zeer krappe spanningsindicatie.

Historisch
In de afgelopen vijf jaar is het aantal leerlingen landelijk gestegen met 1,9 procent. In die periode is met name in de grote steden en omliggende gebieden het aantal leerlingen gegroeid. In Utrecht is het aantal leerlingen met 8,3 procent gestegen.

Prognose
Verwacht wordt dat het aantal leerlingen in de komende vijf jaar met 3,1 procent zal dalen in Nederland. In een aantal regio’s groeit het aantal leerlingen naar verwachting komende jaren nog. In de meeste andere regio’s van Nederland zal het aantal leerlingen naar verwachting komende jaren afnemen. In Utrecht verwachten we een afname van 7,1 procent.

Historische ontwikkeling leraren en directeuren
Landelijk is het aantal leraren en directeuren in de periode 2021-2025 afgenomen met 2,6 procent. In Utrecht is het aantal leraren en directeuren gestegen met 27 procent. Dit is landelijk het hoogste stijgingspercentage.

Prognose werkgelegenheid leraren en directeuren
De vraag naar leraren en directeuren, oftewel de werkgelegenheid, geeft aan hoeveel behoefte er is aan leraren en directeuren. Doordat het aantal leerlingen de komende jaren naar verwachting landelijk zal afnemen, wordt verwacht dat de landelijke werkgelegenheid eveneens afneemt. In Stad Utrecht wordt verwacht dat tot 2030 de werkgelegenheid zal afnemen naar 1276 fte.

Prognose onvervulde werkgelegenheid leraren en directeuren
De onvervulde werkgelegenheid is de werkgelegenheid die resteert na instroom. Met andere woorden, dit is het aantal fte waarvan wordt verwacht dat deze niet kunnen worden ingevuld. Zonder beleidsingrijpen staat het voortgezet onderwijs in 2030 landelijk een tekort van 3360 fte aan leraren en directeuren te wachten. In Utrecht wordt in totaal een tekort verwacht van 66 fte in 2030.

Prognose relatieve onvervulde werkgelegenheid leraren en directeuren
De relatieve onvervulde werkgelegenheid is de onvervulde werkgelegenheid ten opzichte van de werkgelegenheid. Dit geeft een indicatie van de omvang van de tekortenproblematiek in de regio. Landelijk groeit het tekort aan leraren en directeuren, en ook in Utrecht neemt het tekort de komende jaren toe. De verwachting is dat in 2030 5,2 procent van de werkgelegenheid in Utrecht niet vervuld kan worden. Landelijk ligt dit percentage op 5,6 procent.

Landelijk wordt ongeveer 86 procent van de lessen gegeven door een bevoegde leraar. Vanwege het lerarentekort is er niet altijd een bevoegde leraar beschikbaar. Wanneer het niet mogelijk is om een bevoegde leraar voor de klas te zetten, kan het zijn dat er lessen worden gegeven door iemand zonder de juiste bevoegdheid. Als de persoon die voor de klas staat onbevoegd is, kan het zijn dat deze wel benoembaar is op grond van een uitzonderingspositie, bijvoorbeeld onderbevoegd, zij-instromer of omscholer die de opleiding nog niet heeft afgerond. In Utrecht wordt 84 procent van de lessen gegeven door een bevoegde leraar.

Personeel naar leeftijd
Ook de uitstroom van personeel is in grote mate van invloed op de vraag naar onderwijspersoneel. De leeftijdsopbouw van het personeel geeft een indicatie van de verwachte uitstroom naar pensioen Landelijk is ongeveer 26 procent van het personeel jonger dan 35 jaar en 25,5 procent 55 jaar of ouder. In Utrecht werken landelijk de meeste jongere en de minste oudere onderwijsmedewerkers, namelijk 35 en 18 procent.

Personeel naar aanstellingsomvang
Het aandeel personeel met een contract kleiner dan 0,8 fte varieert in de verschillende arbeidsmarktregio’s tussen de 22 en 32 procent. In sommige regio’s werkt het personeel dus gemiddeld meer uren dan in andere regio’s. In Utrecht werkt ruim 71 procent van het personeel voltijds, dat is ongeveer gelijk aan het landelijk gemiddelde.

Personeel naar functie
De samenstelling van het personeel is onderverdeeld in vier functiegroepen. Dit zegt iets over de manier waarop het onderwijs is georganiseerd. Het aandeel leraren varieert in de verschillende arbeidsmarktregio’s tussen de 64 en 75 procent en het aandeel onderwijsondersteunend personeel tussen de 22 en 33 procent. Het aandeel directieleden fluctueert tussen 1 en 6 procent. In Utrecht werkt relatief veel onderwijsondersteunend personeel (31,4 procent) en relatief weinig directiepersoneel (1,8 procent).

• Utrecht Stad