Schoolleiders in het voortgezet onderwijs blijven zich actief ontwikkelen, maar kampen daarbij met tijdgebrek en hebben behoefte aan meer ondersteuning. Dat blijkt uit onderzoek van Voion naar de ervaringen, behoeften en belemmeringen rond professionalisering en de rol van de Schoolleidersbeurs-VO.
Schoolleiders volgen vooral cursussen, coaching en netwerken
Het merendeel van de schoolleiders neemt actief deel aan professionaliseringsactiviteiten. Vooral netwerkbijeenkomsten en (online) cursussen zijn populair, gevolgd door intervisie, coachingstrajecten en leergangen. Korte cursussen, workshops, individuele coaching en mentoring worden het meest gewaardeerd. Ook masteropleidingen, netwerkbijeenkomsten en conferenties worden door een substantieel deel als waardevol gezien.
Sterke intrinsieke motivatie, maar grote tijdsdruk
Persoonlijke ontwikkeling en beter functioneren in de eigen rol zijn de voornaamste drijfveren om zich te blijven ontwikkelen. Daarnaast spelen leiderschapsverbetering, schoolontwikkeling en onderwijsinnovatie een belangrijke rol. Tegelijkertijd vormt gebrek aan tijd — zowel op het werk als privé — de grootste belemmering. Een vijfde van de schoolleiders ervaart echter helemaal geen obstakels.
Eigen regie, bestuur faciliteert
Schoolleiders nemen in zo’n 80% van de gevallen zelf het initiatief voor hun professionalisering. Besturen zijn vooral ondersteunend, met name door financiering mogelijk te maken. Schoolleiders geven aan daarnaast vooral behoefte te hebben aan studieverlof, financiële steun en flexibelere werktijden om leren beter in te kunnen passen in hun werk.
Interesse in masteropleiding verschilt sterk
Ruim een derde van de deelnemende schoolleiders heeft al een master afgerond. Ongeveer een vijfde heeft geen interesse, veelal vanwege tijdgebrek of persoonlijke omstandigheden. Starters en teamleiders zijn het meest gemotiveerd om een master te volgen. Hun belangrijkste drijfveren zijn persoonlijke ontwikkeling en beter functioneren in de huidige functie.
Schoolleidersbeurs-VO bekend, maar beperkt benut
Tweederde van de deelnemende schoolleiders kent de Schoolleidersbeurs-VO, maar heeft deze (nog) niet aangevraagd. De redenen zijn vaak praktisch: gebrek aan tijd, geen actuele opleidingswens of al een afgeronde master. Ongeveer 11% van de respondenten heeft de beurs wel benut. Van de schoolleiders die een master overwegen, zegt ruim 75% de beurs waarschijnlijk of zeker te zullen aanvragen.
De voorwaarden van de regeling worden overwegend als passend ervaren, maar de verplichting om een volledige NVAO-geaccrediteerde master te volgen roept kritiek op. Ook het uitsluiten van zzp’ers, interim-directeuren en bestuurders wordt als knelpunt gezien.
Wensen voor aanpassingen
De belangrijkste wens van de deelnemende schoolleiders is verbreding van de regeling: kortere trajecten, losse modules en deelcertificaten moeten volgens velen ook in aanmerking komen. Daarnaast vragen schoolleiders om meer flexibiliteit in studieduur, een verbreding van de doelgroep en betere vervangingsmogelijkheden.
De Stuurgroep van de Schoolleidersbeurs-VO en het bestuur van Voion zijn op dit moment in overleg om te verkennen welke mogelijke aanpassingen aan de regeling van de Schoolleidersbeurs-VO wenselijk en uitvoerbaar zijn.