In regio’s met sterke leerlingendaling krimpt het onderwijsaanbod en daarmee ook de behoefte aan personeel. De besturen zullen met advies van hun HR-afdelingen oplossingen moeten bedenken voor de aanpak van de krimp en hoe om te gaan met aan de ene kant een tekort aan bepaalde vakdocenten en aan de andere kant boventallig personeel.

Leerlingendaling is niet nieuw en steeds meer regio’s merken de gevolgen hiervan. Voor onderwijsinstellingen en besturen is er al veel informatie beschikbaar over leerlingendaling. Zoals analyses die de stand van zaken in de regio’s aangeven, instrumenten die handvatten bieden bij het anticiperen en reageren op de gevolgen van leerlingendaling en praktijkvoorbeelden die eerdere initiatieven uitlichten.

IML-regio’s
Tot april 2021 konden schoolbesturen met een leerlingendaling subsidie aanvragen voor het opstellen van een regionaal plan om ervoor te zorgen dat leerlingen in zogenoemde krimpregio’s goed onderwijs blijven ontvangen. De Commissie IML beoordeelde 49 aanvragen, waarvan 38 gehonoreerd. De projecten richten zich op het toekomstbestendig maken van het onderwijsaanbod, onder andere door samenwerking tussen openbaar en bijzonder onderwijs en de ontwikkeling van een virtuele campus waar leerlingen vakken kunnen volgen​.

• Deelnemerslijst
• Kamerbrief toekenning
• Bekijk de samenvatting van de IML-plannen van de verschillende regio’s

OCW heeft eind 2022 een tussenevaluatie naar de subsidieregeling uitgevoerd, dit krijgt een vervolg in 2026.

Krimp of groei? 
In het voortgezet onderwijs (vo) zijn in 2024 929.600 leerlingen geteld. Naar verwachting zet de leerlingendaling door tot 885.600 leerlingen in 2031. Zie OCW in cijfers. Als een school te weinig leerlingen heeft, kan het zijn dat de school moet sluiten of fuseren. Het is dan ook van belang dat er goed wordt geanticipeerd of er op termijn krimp plaatsvindt en wat de school hiermee moet doen. Wilt u weten of er in uw regio of voor uw school sprake is van krimp of juist van groei van het aantal leerlingen? Er zijn verschillende tools beschikbaar.

Publicaties over leerlingendaling

• VO-raad: Routekaart voor regionale samenwerking bij leerlingendaling in het voortgezet onderwijs;
• Kamerbrief Voortgang aanpak gevolgen leerlingendaling in het voortgezet onderwijs, oktober 2023;
• Elke regio telt. Een nieuwe aanpak van verschillen tussen regio’s. Raad voor de leefomgeving en infrastructuur, Raad voor het Openbaar Bestuur, Raad voor Volksgezondheid & Samenleving, maart 2023;
• Kamerbrief met kabinetsreactie op het adviesrapport Elke regio telt, juli 2023;
• Klaar voor de toekomst? Onderzoek naar de subsidieregeling Incidentele Middelen Leerlingendaling. Oberon en KBA Nijmegen, tussenevaluatie najaar 2022.

Contact met uw regiocoördinator
Om scholen en schoolbesturen te ondersteunen bij het opvangen van de gevolgen van leerlingendaling en regionale samenwerking te stimuleren, staan er vanuit het ministerie van OCW regiocoördinatoren klaar die graag bereid zijn u verder te helpen. U kunt direct contact opnemen met de OCW-regiocoördinator van uw regio.