VOION Haganum 1763 2Header6

Instrumenten

Werkbalans

Veilig en vitaal werken | Algemeen Voion

Een aanpak voor de verdeling van niet-lesgevende taken in het voortgezet onderwijs

De werkdruk in het voortgezet onderwijs is hoog. Taakbeleid zou het werk op school evenredig en evenwichtig moeten verdelen onder docenten om zo overbelasting te voorkomen. Het standaard taakbeleid lijkt op veel scholen echter verworden tot een kwantitatieve verdeling van werkzaamheden die de werkdruk eerder verhoogt dan verlaagt. De ontwikkeling naar een meer kwalitatief taakbeleid, waarbij niet alleen wordt gekeken naar de omvang van de taken, maar waar ook rekening wordt gehouden met persoonlijke wensen, interesse en ontwikkeling van docenten en waar docenten zeggenschap hebben over de invulling en keuze van de werkzaamheden, kan een bijdrage leveren aan het verminderen van de werkdruk.

In opdracht van de cao-tafel VO heeft Voion onderzocht aan welke succesfactoren een effectief taakbeleid moet voldoen om de werkdruk te verminderen. Deze inzichten zijn vervolgens vertaald naar een aanpak ‘Werkbalans’ die in de praktijk is uitgevoerd bij het Haarlem College. In dit interview vertellen Karin Rook, Nikkie van de Pol en Marc Teulings meer over de invoering van nieuw taakbeleid op het Haarlem College>>
Bekijk ook de factsheet Her-ontwerp taakbeleid Haarlemcollege>> 

In de methode Werkbalans worden vijf stappen doorlopen om te komen tot een takenpakket dat aansluit bij de kenmerken en ambities van de school en past bij de individuele motivatie en ontwikkelbehoefte van docenten. Bekijk de animatie over Werkbalans-VO:

Schematisch zien de vijf stappen er als volgt uit:

Stap

Activiteit

Resultaat

1.        Takensessie

In dialoogsessie(s) met (alle) docenten vaststellen:

•        Wat zijn de huidige taken (clusteren tot een lijst met max. 35 taken)

•        Hoeveel tijd vragen ze in verhouding (L-veel, M-gemiddeld, S-weinig)

•        Takenlijst in overeenstemming met de kenmerken en ambities van de school en beschikbare capaciteit (taakomvangsbeleid / SHRM)

 

2.        Toekomstsessie

In dialoogsessie(s) met groep(en) leidinggevenden vaststellen:

•        Welke (nieuwe) taken zijn er in de toekomst

•        Wat is de verwachte dynamiek (welke verdwijnen, groeien, krimpen of blijven stabiel)

•        Inzicht in welke taken groeien, stabiel blijven en krimpen

•        Inzicht in welke nieuwe taken in de toekomst erbij komen

3.        Peiling

Alle docenten inventariseren (m.b.v. een digitale tool):

•        Doe ik de taak nu?

•        Kan ik de taak?

•        Wil ik de taak?

•        Krijg ik er energie van?

•        Individuele praatplaat t.b.v. dialoog met de leidinggevende

•        Groepsbrede inzetbaarheidsfoto met inzicht in interesses en competenties (‘vlootschouw’)

4.        Terugkoppeling en bijstelling

In de werkgroep:

•        Onderzoeken waarom bepaalde taken energie geven en andere juist niet

•        Energie-lekkende taken her-inrichten door organisatorische of inhoudelijke aanpassingen, automatisering, uitbesteding enz.

•        Beschrijven van alle niet-lesgebonden taken

•        Aanpassing van energie-lekkende werkzaamheden

•        Borging in het nieuwe taakbeleid

5.        Kiezen (shoppen) van de activiteiten

Alle docenten op een activiteitenmarkt:

•        ‘shoppen’ niet-lesgebonden werkzaamheden

1) eerst de activiteiten binnen de vakgroep en daarna

2) de schoolbrede activiteiten

•        Voeren van checkgesprekken met collega’s (in groepjes van circa drie personen)

•        Voeren van verdeelgesprekken (bij onder- of overinschrijving)

•        Totaaloverzicht van alle niet-lesgebonden werkzaamheden binnen school die docenten kunnen kiezen

•        Individuele werkpakket dat aansluit bij de eigen interesse en ontwikkeling

 

“Ook met deze aanpak zul je niet komen tot 100 procent ‘I love it’, maar de ideale uitkomst van het onderzoek is wél dat leraren meer ruimte krijgen om zelf hun taken te kiezen, passend bij hun mogelijkheden en ontwikkelbehoefte. De aanpak is daarmee niet alleen een wapen tegen werkdruk, maar ook een instrument om de professionele toekomst gericht in te vullen, schoolbreed en individueel.” Jos Sanders, Lector Hogeschool van Arnhem en Nijmegen.

In september 2021 zijn sociale partners in het voortgezet onderwijs het zogenaamde ‘Flankerend traject’ gestart. In dit traject wordt een aantal hardnekkige vraagstukken dat de cao-tafel al jarenlang domineert op een andere en intensieve wijze met elkaar aangepakt, door middel van directe betrokkenheid van professionals uit het onderwijsveld. Taakbeleid is een van die vraagstukken.

Voion deelt via deze pagina de kennis over en ervaring met de methode werkbalans met de sector. Voor eventuele verdere activiteiten van Voion worden de uitkomsten van het flankerend traject afgewacht.