VOION Haganum 1763 2Header6

Instrumenten

Werkbalans

Veilig en vitaal werken | Algemeen Voion

Een aanpak voor de verdeling van niet-lesgegebonden taken in het voortgezet onderwijs

De werkdruk in het voortgezet onderwijs is hoog. Taakbeleid zou het werk op school evenredig en evenwichtig moeten verdelen onder docenten om zo overbelasting te voorkomen. Het standaard taakbeleid lijkt op veel scholen echter verworden tot een kwantitatieve verdeling van werkzaamheden die de werkdruk eerder verhoogt dan verlaagt. De ontwikkeling naar een meer kwalitatief taakbeleid, waarbij niet alleen wordt gekeken naar de omvang van de taken, maar waar ook rekening wordt gehouden met persoonlijke wensen, interesse en ontwikkeling van docenten en waar docenten zeggenschap hebben over de invulling en keuze van de werkzaamheden, kan een bijdrage leveren aan het verminderen van de werkdruk.

In opdracht van de cao-tafel VO heeft Voion onderzocht aan welke succesfactoren een effectief taakbeleid moet voldoen om de werkdruk te verminderen. Deze inzichten zijn vervolgens vertaald naar een aanpak ‘Werkbalans’ die in de praktijk is uitgevoerd bij het Haarlem College. In dit interview vertellen Karin Rook, Nikkie van de Pol en Marc Teulings meer over de invoering van nieuw taakbeleid op het Haarlem College >>
Bekijk ook de factsheet Her-ontwerp taakbeleid Haarlemcollege >> 

Mijn Werkbalans
De methode Werkbalans maakt gebruik van een eenvoudige digitale tool om van alle docenten in kaart te brengen welke niet-lesgebonden taken ze nu doen, wat ze zouden kunnen of willen doen en waar ze zich in zouden willen ontwikkelen (zie stap drie in onderstaand schema van de methode Werkbalans). Wilt u meer weten over de digitale tool? Met de demo 'Mijn Werkbalans' krijgt u aan de hand van een tiental voorbeeldtaken een realistisch beeld hoe de applicatie op een school kan werken.

Demo Mijn Werkbalans


NB U krijgt eerst een scherm waar u zich kunt registreren. Dat is nodig zodat het systeem de gegevens kan onthouden die u invult. Uw gegevens worden verder niet gebruikt door Voion en haar samenwerkende partners.

Methode Werkbalans
In de methode Werkbalans worden vijf stappen doorlopen om te komen tot een takenpakket dat aansluit bij de kenmerken en ambities van de school en past bij de individuele motivatie en ontwikkelbehoefte van docenten. Bekijk de animatie over Werkbalans-VO:

Schematisch zien de vijf stappen er als volgt uit:

Stap

Activiteit

Resultaat

1.        Takensessie

In dialoogsessie(s) met (alle) docenten vaststellen:

•        Wat zijn de huidige taken (clusteren tot een lijst met max. 35 taken)

•        Hoeveel tijd vragen ze in verhouding (L-veel, M-gemiddeld, S-weinig)

•        Takenlijst in overeenstemming met de kenmerken en ambities van de school en beschikbare capaciteit (taakomvangsbeleid / SHRM)

 

2.        Toekomstsessie

In dialoogsessie(s) met groep(en) leidinggevenden vaststellen:

•        Welke (nieuwe) taken zijn er in de toekomst

•        Wat is de verwachte dynamiek (welke verdwijnen, groeien, krimpen of blijven stabiel)

•        Inzicht in welke taken groeien, stabiel blijven en krimpen

•        Inzicht in welke nieuwe taken in de toekomst erbij komen

3.        Peiling

Alle docenten inventariseren (m.b.v. een digitale tool):

•        Doe ik de taak nu?

•        Kan ik de taak?

•        Wil ik de taak?

•        Krijg ik er energie van?

•        Individuele praatplaat t.b.v. dialoog met de leidinggevende

•        Groepsbrede inzetbaarheidsfoto met inzicht in interesses en competenties (‘vlootschouw’)

4.        Terugkoppeling en bijstelling

In de werkgroep:

•        Onderzoeken waarom bepaalde taken energie geven en andere juist niet

•        Energie-lekkende taken her-inrichten door organisatorische of inhoudelijke aanpassingen, automatisering, uitbesteding enz.

•        Beschrijven van alle niet-lesgebonden taken

•        Aanpassing van energie-lekkende werkzaamheden

•        Borging in het nieuwe taakbeleid

5.        Kiezen (shoppen) van de activiteiten

Alle docenten op een activiteitenmarkt:

•        ‘shoppen’ niet-lesgebonden werkzaamheden

1) eerst de activiteiten binnen de vakgroep en daarna

2) de schoolbrede activiteiten

•        Voeren van checkgesprekken met collega’s (in groepjes van circa drie personen)

•        Voeren van verdeelgesprekken (bij onder- of overinschrijving)

•        Totaaloverzicht van alle niet-lesgebonden werkzaamheden binnen school die docenten kunnen kiezen

•        Individuele werkpakket dat aansluit bij de eigen interesse en ontwikkeling

“Ook met deze aanpak zul je niet komen tot 100 procent ‘I love it’, maar de ideale uitkomst van het onderzoek is wél dat leraren meer ruimte krijgen om zelf hun taken te kiezen, passend bij hun mogelijkheden en ontwikkelbehoefte. De aanpak is daarmee niet alleen een wapen tegen werkdruk, maar ook een instrument om de professionele toekomst gericht in te vullen, schoolbreed en individueel.” Jos Sanders, Lector Hogeschool van Arnhem en Nijmegen.

In het Onderhandelaarsakkoord 2022/2023 stellen sociale partners dat: “de professionele dialoog leidend moet zijn bij het vormgeven van het taakbeleid. Leraren/lerarenteams treden hierbij samen in overleg over de werkverdeling binnen de school.” Voor eventuele verdere activiteiten van Voion wachten sociale partners de ervaringen met de besteding van de werkdrukmiddelen af om deze mee te nemen in het overleg over vervolgstappen in het vernieuwen van het taakbeleid.

Voion deelt via deze pagina de kennis over en ervaring met de methode werkbalans met de sector.

Bijeenkomst Werkbalans op 31 januari 2023
Wilt u meer weten over de methode Werkbalans en stilstaan bij de vijf stappen die kunnen leiden tot een andere invulling en verdeling van niet-lesgebonden taken op uw school? Tijdens de bijeenkomst op dinsdagmiddag 31 januari lichten wij toe hoe de methode Werkbalans vorm heeft gekregen. Ook gaan we met elkaar in dialoog over de aanpak in de praktijk. Er is voldoende gelegenheid voor het stellen van vragen om dieper op de materie in te gaan.
Meer informatie en aanmelden >>