Op deze pagina vindt u een selectie van publicaties en instrumenten die vo-scholen kunnen ondersteunen bij het verkennen en toepassen van kunstmatige intelligentie (AI). De bronnen bieden inzichten die kunnen bijdragen aan beleidsvorming en aan het vormgeven van AI-initiatieven binnen de schoolorganisatie. De bronnen kunnen ook richting geven aan beleidsvorming en zijn soms afkomstig uit andere sectoren, maar bieden waardevolle aanknopingspunten voor het onderwijs.

Publicaties

Verkenning van AI voor werkenden in het vo – juni 2025 (Voion)
De opkomst van Artificiële Intelligentie (AI) verandert de manier waarop arbeidsorganisaties functioneren, en dat geldt ook voor het voortgezet onderwijs. Voion heeft in 2025 een verkenning uitgevoerd naar de mogelijke impact van AI op de bedrijfsvoering van scholen en op de kwaliteit van het werk van docenten en onderwijsassistenten. Het onderzoek bestaat uit een literatuurstudie, interviews met gesprekken met AI-experts en schoolleiders. Lees het verkennende onderzoek van Voion met de conclusies en aanbevelingen voor de vo-sector >>

Magazine AI in onderwijs: Samen werken aan slimme technologie – oktober 2025 (NOLAI)
AI biedt kansen voor het basis-, voortgezet – en speciaal onderwijs in Nederland. Om deze kansen ten volste te benutten is in 2022 het Nationaal Onderwijslab voor AI in het leven geroepen, ofwel: NOLAI. In samenwerking met onderzoekers en het bedrijfsleven, worden prototypes met slimme technologie ontwikkeld die naadloos aansluiten op de behoeften van scholen. In deze prototypes worden verschillende vormen van AI toegepast. Dit geef richting aan een gedeelde taal voor onderwijs, wetenschap en bedrijfsleven.

AI en werk: Samen naar een werkende toekomst met AI – mei 2025 (SER)
Hoe verandert kunstmatige intelligentie ons werk? In het advies “AI en werk” verkent de Sociaal-Economische Raad (SER) de gevolgen van AI voor de arbeidsproductiviteit, de kwaliteit van het werk, werkgelegenheid en inkomen. Ontdek wat er nodig is om de kansen van AI optimaal te benutten. Bekijk ook de publieksversie voor een toegankelijke samenvatting.

Verantwoorde AI in het Vlaamse onderwijs. Een collaboratief proces van ontwikkeling tot gebruik. Visietekst – december 2023 (Onderwijs en Vorming, Kenniscentrum Digisprong)
Dit beleidsdocument uit 2024 van het Vlaamse ministerie van onderwijs noemt op pagina 20 toepassingen voor de gehele schoolorganisatie.

Inzet van intelligente technologie – 2022 (Onderwijsraad)
In dit advies is er vooral aandacht voor het (primaire) onderwijsleerproces. Toch vermelden we deze publicatie omdat de Onderwijsraad op pagina 43 een voorbeeld geeft van hoe AI ook door anderen dan docenten kan worden gebruikt.

Ethische richtsnoeren voor het gebruik van AI en data bij onderwijzen en leren voor onderwijsactoren – oktober 2022 (Europese Commissie)
Vanaf pagina 15 van dit rapport staan voorbeelden van ondersteuning die AI kan bieden aan de docent en hoe AI gebruikt kan worden om diagnostische of systeembrede planning te ondersteunen. Op pagina 26 staat een voorbeeldplanning voor doeltreffend gebruik van AI en data op school.

AI and Education. Guidance for Policymakers – 2021 (Unesco)
Deze publicatie van VN-organisatie Unesco uit 2021 maakt onderscheid tussen student-, docent- en systeemgerichte AI-toepassingen. De in dit rapport beschreven toepassingen, kunnen ondersteunend zijn bij de beleidsontwikkeling in de school.

Instrumenten

Referentiekader Verantwoord gebruik van studiedata en AI – april 2025 (Npuls)
Handreiking bij het afwegen en maken van keuzes
Onderwijsinstellingen gebruiken in toenemende mate studiedata en AI om onderwijs te verbeteren. Dit biedt kansen, maar brengt ook ethische en juridische uitdagingen met zich mee. Het Referentiekader 2.0 richt zich op mbo, hbo en wo en biedt handvatten om deze technologieën verantwoord toe te passen. Het ondersteunt onderwijsprofessionals bij het maken van keuzes waarin waarden, wetgeving en verantwoordelijkheden samenkomen.

Toolkit Schoolafspraken generatieve AI – mei 2025 (Kennisnet)
Deze toolkit helpt scholen in het po en vo om het gesprek te voeren over het gebruik van AI in het onderwijs en hier afspraken over te maken. De toolkit bestaat uit een handleiding schoolafspraken generatieve AI, voorbeeldpresentatie en werkbladen voor een sessie met uw team, een poster en een voorbeeldbrief voor ouders.

Stappenplan: Voldoen aan de AI-verordening – 2025 (Kennisnet)
De AI-verordening of AI-act is een Europese wet voor de ontwikkeling en het gebruik van AI-systemen. Maakt u op school gebruik van AI? Dan krijgt u ook te maken met deze regels. Kennisnet legt uit wanneer de AI-verordening van toepassing is en welke stappen u moet zetten om eraan te voldoen.

AI Act: Inleiding en uitleg over de AI-verordening – februari 2025 (Npuls)
De AI Act bevat regels voor het gebruik van Artificiële Intelligentie binnen de EU en wordt gefaseerd van kracht. Dit document uit 2025 is geschreven voor het mbo, hbo en wo en biedt een introductie tot de AI Act en geeft inzicht in de belangrijkste begrippen en regelgeving. Het helpt onderwijsinstellingen bij het begrijpen en toepassen van de wet.

Handreiking AI voor scholen – 2025 (Kennisnet)
Deze wegwijzer helpt scholen om tot bewuste en verantwoorde keuzes over de inzet van AI te komen. Welke stappen moet u zetten om direct grip te krijgen op AI in uw school? Welke verdiepende informatie is nodig over wet- en regelgeving rond AI? En wat moet u weten over AI in de klas en de impact van AI op organisatieprocessen?